Βιασµός: Οι πρώτες βοήθειες

Παγκοσμίως µία στις πέντε γυναίκες θα πέσει θύµα βιασµού ή απόπειρας βιασµού κατά τη διάρκεια της ζωής της. Οι περισσότερες από αυτές επιλέγουν τη σιωπή.

Σύµφωνα µε την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης & Πρόληψης της Σεξουαλικής Κακοποίησης, το 8% των νέων ελλήνων αντρών έχει κάνει σεξ µε κάποια κοπέλα χωρίς η ίδια να συµφωνεί. Τα επίπεδα της σεξουαλικής επιθετικότητας που δηλώθηκαν στη χώρα µας είναι παρόµοια µε αυτά σε χώρες της Αµερικής, της Βόρειας Ευρώπης και της Αυστραλίας. Τα θύµατα είναι συχνότερα γυναίκες νεαρής ηλικίας, από την εφηβεία µέχρι τα 30 έτη.

Τι λέει ο νόμος
Η παλαιότερη θέση των νοµικών για το βιασµό ήταν η «βίαιη και παρά τη θέληση της γυναίκας σαρκική εµπειρία», όπου ως σαρκική εµπειρία αναφερόταν η διείσδυση του πέους στον κόλπο. Πλέον ωστόσο ως βιασµός περιγράφεται ο «εξαναγκασµός άλλου σε συνουσία εξώγαµη ή επιχείρηση ασελγούς πράξης», ενώ τα τελευταία χρόνια υπάρχει νοµικό πλαίσιο που προστατεύει τις γυναίκες και από την ενδοοικογενειακή σεξουαλική βία (από τον σύζυγο).

Αν πέσεις θύμα...
• Το πρώτο πράγµα που µπορείς να κάνεις είναι να καταγγείλεις το γεγονός στο πλησιέστερο αστυνοµικό τµήµα το συντοµότερο δυνατό. Μην πλυθείς και µην αλλάξεις ρούχα, κράτησε όσο περισσότερες αποδείξεις µπορείς. Εκεί θα γίνει η πρώτη ανάκριση αλλά και όλη η διαδικασία προκειµένου να συλλεχθούν στοιχεία που θα οδηγήσουν στον δράστη (υγρά, τρίχες κ.λπ.).
• Αν δεν µπορείς να το διαχειριστείς µόνη σου, πες το σε κάποιον που εµπιστεύεσαι. Αν είσαι ανήλικη και φοβάσαι να το πεις στους γονείς σου, πες το σε κάποια µεγαλύτερη γυναίκα που ξέρεις ότι θα σε βοηθήσει ή τηλεφώνησε στην τηλεφωνική γραµµή στήριξης για εφήβους 801 801 1177, στο Χαµόγελο
του Παιδιού 1056 ή στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης 197.
• Αν έχεις τραυµατιστεί, τηλεφώνησε στο 100 και ζήτησε αστυνοµία και ασθενοφόρο να έρθουν σε εσένα.

Σπάσε τη σιωπή
Ο βιασµός σπάνια τιµωρείται, αφού καταγγέλλεται σε πολύ µικρό βαθµό (µόνο το 1-10% των περιπτώσεων), καθώς διάφοροι παράγοντες, όπως ο φόβος της εκδίκησης ή το κοινωνικό στίγµα ή σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας η έλλειψη οικονοµικών µέσων, η συναισθηµατική εξάρτηση και η ανησυχία για τα παιδιά εµποδίζουν τις γυναίκες να µιλήσουν. Μην ξεχνάς ωστόσο ότι ο νόµος σε προστατεύει, ενώ επιπλέον υπάρχουν και φορείς που µπορούν να σε στηρίξουν ψυχολογικά, νοµικά, ηθικά.

∆εν φταις εσύ
Η «προκλητική» συµπεριφορά ή εµφάνιση του θύµατος είναι η πρώτη δικαιολογία των δραστών, ουσιαστικά όµως δεν αποτελεί την αιτία της πράξης. Σύµφωνα µε τις στατιστικές, οι βιασµοί συµβαίνουν µε την ίδια συχνότητα σε άτοµα οποιασδήποτε εµφάνισης, και ιδιαίτερα σε άτοµα που δείχνουν ευάλωτα για κακοποίηση. Σε ορισµένες περιπτώσεις µάλιστα τα θύµατα είναι και άτοµα µε ειδικές ανάγκες ή ηλικιωµένες γυναίκες. Ουσιαστικά για τον δράστη έχει σηµασία η πράξη και όχι το πρόσωπο. Γι’ αυτό αγνόησε και απόφυγε όσους έµµεσα ή άµεσα κατηγορούν εσένα. Προφανώς δεν γνωρίζουν τη φύση του φαινοµένου.

Ιατρικός έλεγχος
Όταν καταλαγιάσει το πρώτο σοκ, θα πρέπει να απευθυνθείς σε κάποιο νοσοκοµείο για έλεγχο εγκυµοσύνης και Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενων Νοσηµάτων. Ο έλεγχος πρέπει να γίνει το συντοµότερο δυνατό, αφού υπάρχει δυνατότητα χορήγησης προληπτικής αγωγής για κάποιο ΣΜΝ (γονοκοκκική, χλαµυδιακή, τριχοµοναδική λοίµωξη) ή εµβολιασµού (αν δεν έχει ήδη γίνει) για την πρόληψη της ηπατίτιδας Β. Για την προφύλαξη από την HIV λοίµωξη, αφού εκτιµηθεί ο κίνδυνος µετάδοσης, αποφασίζεται η έναρξη αντιρετροϊκής αγωγής, η οποία πρέπει να γίνει εντός 72 ωρών.

Tips πρόληψης
Όταν ακούµε «βιασµός», συνήθως το µυαλό µας πηγαίνει στη σεξουαλική κακοποίηση από κάποιον άγνωστο, σε σκοτεινό µέρος. Τα περισσότερα περιστατικά όµως συµβαίνουν από γνωστά στο θύµα άτοµα. Τα νεαρά κορίτσια πέφτουν συνήθως θύµατα βιασµού κατά το ραντεβού. Γι’ αυτό:

• Μην µένεις µόνη µε κάποιον που δεν νιώθεις άνετα ή που το ένστικτό σου σε προειδοποιεί να φύγεις.
• Όταν βγαίνεις µε κάποιον ή κάποιους που δεν γνωρίζεις καλά, προσπάθησε να µην πιεις. Ακόµη και το ελαφρύ µεθύσι µειώνει τις αναστολές σου, ενώ σε έντονο µεθύσι µπορεί να σε βιάσουν και να µην το θυµάσαι καν!
• Να προσέχεις το ποτό σου, καθώς κυκλοφορούν χάπια και ουσίες που µπορούν να σε ναρκώσουν τα οποία χρησιµοποιούνται από επίδοξους δράστες µε σκοπό το βιασµό.
• Αν δεν νιώθεις έτοιµη να προχωρήσεις σεξουαλικά, πες το στο αγόρι σου.
Αν σε σέβεται, θα σε περιµένει.
• Αν νιώσεις απειλή, πες «όχι» δυνατά
και φύγε.

Tip
Απόφυγε τα αποµονωµένα µέρη µόνη ή και µε κάποιο αγόρι ή άντρα, εκτός κι αν τον γνωρίζεις καλά και τον εµπιστεύεσαι.

Της Έφης Τσιβίκα
ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
ΤΟΥ ∆Ρ ΟΡΕΣΤΗ ΓΙΩΤΑΚΟΥ, ΨΥΧΙΑΤΡΟΥ, ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΚΕΕΛΠΝΟ