Εκαναν την ευτυχία σκληρό... νόμισμα

Στο Μπουτάν, οι κρατικές επενδύσεις εγκρίνονται εφόσον προκύπτει μέσω ειδικών υπολογισμών ότι θα κάνουν τους πολίτες... ευτυχισμένους

Τη συνταγή της ευτυχίας που δίνει την απάντηση στην παγκόσμια οικονομική κρίση έχουν «πατεντάρει» και με μαθηματικό τύπο, μάλιστα- οι Αρχές του Μπουτάν, και δεν ασχολούνται πλέον με το μπανάλ ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν) της χώρας, αλλά με την Ακαθάριστη Εθνική... Ευτυχία (ΑΕΕ).

«Η απληστία, η ακόρεστη ανθρώπινη απληστία είναι η αιτία της σημερινής οικονομικής καταστροφής... Βλέπετε πού κατέληξε η απόλυτη αφοσίωση στην οικονομική ανάπτυξη. Οι βιομηχανικές χώρες έχουν ανακαλύψει πια ότι το ΑΕΠ είναι απλά μια αθετημένη υπόσχεση» εξηγεί ο πρωθυπουργός του μικροσκοπικού βασιλείου που βρίσκεται στις χιονισμένες βουνοκορφές των Ιμαλαϊων. Σήμερα, η έννοια της ΑΕΕ είναι ο κεντρικός πυλώνας της πολιτικής φιλοσοφίας στη χώρα και έχει φτάσει στο σημείο να συνιστά τον κύριο κορμό της κυβερνητικής πολιτικής.

Η καθιέρωση
Η μεγάλη αλλαγή συντελέστηκε πριν από έναν περίπου χρόνο, όταν ο βασιλιάς της χώρας αποφάσισε να παραιτηθεί από απόλυτος μονάρχης και να επιτρέψει τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών, που με τη σειρά τους οδήγησαν στην ψήφιση ενός νέου Συντάγματος.

Ολα αυτά ήταν το πρώτο βήμα προς την καθιέρωση της ΑΕΕ, καθώς ο βασιλιάς πίστευε ότι η ευτυχία συμβαδίζει πολύ περισσότερο με τη βασιλευόμενη δημοκρατία παρά με την ελέω Θεού μοναρχία.

«Τόσο η δημοκρατία όσο και η ΑΕΕ αποδίδουν στον καθένα την ευθύνη που του αναλογεί. Η ευτυχία είναι ατομική επιδίωξη και η δημοκρατία δίνει δύναμη στο άτομο» διευκρινίζει ο υπουργός Πληροφοριών και Επικοινωνίας.

Βάσει νομοθεσίας, πλέον, τα κυβερνητικά προγράμματα για κάθε έκφανση της καθημερινής ζωής των πολιτών δεν κρίνονται βάσει του οικονομικού οφέλους που θα αποφέρουν αλλά της ευτυχίας που «παράγουν». Η υιοθέτηση της ΑΕΕ από το Μπουτάν παραπέμπει έντονα στη γαλήνη και την υπερβατικότητα που αποπνέει ο βουδισμός, που είναι και η κύρια θρησκεία στη χώρα.

Στόχος της κυβερνητικής πολιτικής δεν είναι αυτή καθεαυτή η ευτυχία, αλλά η δημιουργία ενός πλαισίου, των απαραίτητων συνθηκών δηλαδή για να βιώσει ο κάθε πολίτης την ευτυχία, όπως την αντιλαμβάνεται ο ίδιος.

Μαθηματικοί τύποι ορίζουν την ευτυχία

Η εφαρμογή ενός τόσο ριζοσπαστικού συστήματος σαφώς και είναι πολύ πιο εύκολη σε μια χώρα όπως το Μπουτάν, το οποίο είναι αποκλεισμένο από τον έξω κόσμο και η οικονομία του είναι στοιχειώδης.

Πώς θα μπορούσε κάτι αντίστοιχο να εφαρμοστεί σε προηγμένες χώρες με σύνθετες οικονομικές υποχρεώσεις; Οι Αρχές του Μπουτάν αναγκάστηκαν να παραδεχτούν ότι τα μεγέθη είναι εντελώς διαφορετικά, ωστόσο, θέλοντας να υπερασπιστούν πάση θυσία το εύρημά τους ενώπιον της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ, και ει δυνατόν να το καταστήσουν εξαγώγιμο προϊόν, αποφάσισαν να εφεύρουν και τον τρόπο μέτρησης της ΑΕΕ.

Παρουσίασαν λοιπόν ένα πολύπλοκο σύστημα μέτρησης, που περιλαμβάνει τέσσερις πυλώνες, εννέα τομείς και 72 δείκτες ευτυχίας. Βάσει κυβερνητικής απόφασης, οι 4 πυλώνες μιας χαρούμενης κοινωνίας είναι η οικονομία, ο πολιτισμός, το περιβάλλον και η καλή διακυβέρνηση.

Ο... δεκάλογος
Οι πυλώνες αυτοί διαιρούνται σε 10 τομείς: της καλής ψυχολογικής κατάστασης, της οικολογίας, της υγείας, της εκπαίδευσης, του πολιτισμού, των συνθηκών διαβίωσης, της κατανομής χρόνου, της ζωτικότητας της κοινωνίας και της καλής διακυβέρνησης. Κάθε ένας από τους τομείς έχει διαφορετική βαρύτητα στον συνυπολογισμό της ΑΕΕ και αναλύεται βάσει των 72 δεικτών, ενώ η ίδια η έννοια της ευτυχίας έχει... αναλυθεί με μαθηματικούς όρους και εξισώσεις, που φέρνουν στο φως όλες τις δυνατές πτυχές της που πρέπει να γνωρίζει η κυβέρνηση πριν διαμορφώσει την πολιτική της.

Κάθε δύο χρόνια θα γίνεται επανεκτίμηση και, εάν είναι απαραίτητο, αναπροσαρμογή των δεικτών μέσω ενός ερωτηματολογίου στο οποίο θα κληθούν να απαντήσουν οι κάτοικοι σε ολη τη χώρα.

ΜΑΡΙΑ ΑΔΑΜΙΔΟΥ
madam@pegasus.gr

πηγή